Hurufilik ya da Letrizim
 

Hurufilik, konuşma sırasında kullanılan kelimelerin ve yazıda yazılan sözcüklerin tılsımlı olduğunu iddia eden gizli bir öğretidir. Buna göre bütün kutsal kitaplarda gizli bir semboller sistemi vardır ve bu sistem kelimeler üzerinden simgeleştirilmiştir.

Hurufilik öğretisinde ustalaşan biri kullanılan kelimelere bakarak karşıdaki kişinin içinden geçenleri bilebilir. Hatta konuşan kişinin sözlerine bakarak o kişinin geleceği hakkında öngörülerde bulunabilir.



Hurufilikte bazı sözcükler olağanüstü özelliklere sahiptir. Bu sözcükler doğru yerde ve doğru zamanda söylenirse gizli güçlerle irtibata geçilebilir ve böylece üstün güçlerle ortak iş yapılabilir.

İslam dünyasında Arap alfabesinin ses-anlam ilişkisinin büyülü olduğuna inanan Hurufilik adında bir mezhep dahi çıkmıştır. Zaten Hurufilik adını bu mezhepten almaktadır. “Huruf” sözcüğü “harf” sözcüğünün çoğuludur. Yani harflere olması gerekenden farklı ve yüce bir anlam yüklemektir.

İslam dünyasında bu akımın en büyük temsilcisi Fazlullah Hurufi adlı İranlı tasavvuf şeyhidir. Fazlullah Hurufi’nin görüşlerinin İslam’a aykırı olduğunu söyleyen dönemin iktidarı şeyhi atların arkasına bağlatır ve parçalanana kadar yerlerde sürükletir. Rivayete göre atlar durduğunda Fazlullah’ın sadece iki ayak bileği kalmış geriye kalan vücut parçaları lime lime olmuştur. Fazlullah’ın öğrencisi ve Hurufilik’in diğer büyük temsilcisi olan Seyyid Nesimi ise derisi yüzülerek öldürülmüştür.

O dönemki devlet yöneticilerinin bu nispette sert tepki göstermesinin 2 sebebi vardır: Birinci sebep dile getirilen görüşlerin İslam inancı ile zıtlık göstermesi, ikinci sebep ise Hurufi liderlerin çok karizmatik karakterler olması ve peşlerinden on binlerce insanı sürüklemeleridir.

Hurufilik öğretisinin Batı’daki karşılığı Letrizm adını almaktadır. Hem bir sanat akımı hem de bir toplumsal sistem olarak ortaya çıkmış ve çok etkili bir öğreti haline gelmiştir. Günümüzde bile medyada sık sık geçen “19 mucizesi”, “tılsımlı esmalalar” ve “büyü sözcükleri” gibi kavramlar Letrizm tesiri ile hayatımıza girmiştir.