Çevrimdışı

Bitkilerde suyun taşınmasında kök basıncı, terleme ve kohezyon kuvvetleri etkilidir.

Kök Basıncı

Kök hücrelerinin su yoğunluğu, toprağın su yoğunluğundan azdır. Bu yoğunluk farkından doğan ozmotik basınç nedeniyle topraktan kök hücrelerine yoğun su girişi olur. Böylece suyla dolan kök hücrelerinden odun borularına doğru bir su basıncı oluşur. Kökte oluşan bu kuvvete kök basıncı denir. Su en fazla 30m yüksekliğe çıkar.




Terleme- Kohezyon

Yapraklardan terleme ile su kaybedilince yaprak hücrelerinin ozmotik basıncı artar. Böylece yaprakta bir emme kuvveti oluşur. Topraktan alınan su, bu emme kuvveti ile odun borularından yukarı doğru çekilir. Emici tüyler topraktan çekilen su yerine yeniden su alır. Odun borularında kökten tepeye kadar kopmayan bir su sütunu oluşur. Su moleküllerinin, hidrojen bağları ile birbirlerini çekmesi su sütununun kopmasını önler. Bu çekim kuvvetine kohezyon denir.

Kılcallık

Dar tüpler içinde suyun yükselme eğilimidir. Bu durumda tüpün iç yüzeyine temas eden su molekülü geniş çaplı bir tüpe göre fazla olduğundan moleküller yukarı doğru çekilir. Odun borularının çaplarının dar olması ve çeper yüzeyi ile su molekülleri arasındaki çekim kuvveti (adezyon) de suyun yukarı taşınmasında etkilidir.