Çevrimdışı

“Pozitivizm sözcüğü felsefi bir kavram olmanın yanında, bilimde, sanatta, edebiyatta ve hukukta belirli bir düşünce biçimini ifade etmek için kullanılmıştır. Bu kavram, bilimi tek geçerli bir bilgi türü olarak gören aynı zamanda mevcut olan olguları da bilinebilen ve üzerinde inceleme yapılabilecek tek obje olarak kabul eden bir anlayışın ismidir.[27]

Felsefe tarihinde bu terimi ilk kullanan Saint-Simon’dur. Ancak Auguste Comte bu terimin hep akıllarda kalmasını sağlayan kişidir. O’na göre pozitivizmin amacı toplumsal olayları incelemek ve onlara yön vermektir. Comte’a göre insanlık, doğada meydana gelen olayları teolojik evrede Tanrı ve ruh gibi doğaüstü nedenlerle açıklamıştır. Bu Comte’nin üç hal yasasının birinci basamağı. Buradaki insan düşüncesi ilkel evrededir. İkinci dönemde metafiziksel evrede insan doğaya yönelmiştir. Böylece insan birazcık da olsa gelişim göstermiş ve kabuğundan çıkmıştır. Üçüncü ve son evrede insanlık geliştikçe, teolojik ilgileri ve metafiziksel soyutlamaları bir kenara bırakmış, deneyle doğayı anlamaya çalışmıştır. Olayların arkasında doğaüstü bir güç aramak yerine deneylerle veya gözlemlerle fenomen dünyanın yasalarını bulmaya çalışmıştır.[28]

Comte’un burada sistemleştirmeye çalıştığı tarih felsefesi bir ön kabulle başlıyor zaten. “İnsanın doğadaki işleyişi tabiatüstünde bir varlığa bağlaması” bir ön kabuldür. Çünkü bunun öyle olmadığını ispatlayan delili ne Comte’un kendisi ne de diğer inançsızlar başaramamıştır. Bunun en güzel örneği de insanlığın şu anda ki durumudur. Eğer Comte’un dedikleri doğru olsaydı insan şu an evriminin en üst noktasına gelmeli ve tabiatüstü varlıklarla ilgili hiçbir inanç ve kavram olmamalıydı.

Kabuk yaraya sadık değil...